الفيض الكاشاني

437

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

2 - اين كه حسد در دل پنهان شود و هر بلايى به محسود برسد ، مورد سرزنش قرار گيرد . 3 - اين كه او را ترك كنى و با او قطع رابطه كنى اگر چه او به تو روى بياورد و دوستدار تو باشد . 4 - كسى را كه در رتبهء پايين‌تر از توست كوچك شمارى . 5 - اين كه دربارهء او سخنى كه جايز نيست بگويى مثلا دروغ به او نسبت دهى ، غيبت او كنى ، رازش را افشا كنى و نسبت به او پرده‌درى كنى و جز اين كارها . 6 - به ريشخند و مسخره از او نقل قول و عمل كنى . 7 - با زدن و آنچه بدنش را به درد مىآورد آزارش دهى . 8 - از اداى حق او از قبيل صلهء رحم و اداى قرض و يا ردّ مظلمه‌اى ممانعت كنى كه تمام اينها حرام است . كمترين درجات كينه اين است كه از آفتهاى هشتگانهء ياد شده بپرهيزى و به سبب كينه به معصيت خدا نيفتى امّا قلبا نسبت به او كدورت خاطر داشته باشى و در دل از دشمنى با او باز نايستى تا آنجا كه از انجام امورى كه نسبت به او بايد رعايت كنى از قبيل خوشرويى ، مدارا ، توجّه ، برآوردن نيازهايش و همنشينى با او در ياد خدا ، كمك در بهره رساندن به او يا دعا و ستايش بر او يا مواسات و نيكى با او خوددارى كنى امّا بدان كه خوددارى از انجام اين امور از درجه دينىات مىكاهد و تو را از فضيلتى بزرگ و پاداش فراوان محروم مىكند ، اگر چه تو را در معرض كيفر خدا قرار نمىدهد . پس شايسته‌تر آن است كه انسان بر همان حالى كه دارد بماند و اگر بتواند از باب مبارزهء با نفس و مخالفت با شيطان بر احسان خود بيفزايد كه اين مقام صدّيقين است و از كارهاى با فضيلت مقرّبان ، بنابراين براى شخص در هنگام قدرت سه حالت است : يكى اين كه به طور كامل و بى كم كاست به حق خويش برسد و آن عدالت است ، اين آخرين درجهء صالحان خواهد بود دوّم اين كه به شخص مورد كينه با عفو و پيوند نيكى كند و اين